Prof. UAM dr hab. Marzanna Kuczyńska

Zakład Slawistyki Kulturoznawczej – kierownik, p. 382,

e-mail: mkuczynska55@gmail.com

Prof. Marzanna Kuczynska

Zainteresowania naukowe koncentrują się wokół problemów paleoslawistyki południowo- i wschodniosłowiańskiej, ze szczególnym uwzględnieniem najmniej poznanego działu spuścizny literackiej Słowian wschodniego kręgu kulturowego – hymnografii. Pośród podejmowanych zagadnień znajdują się kwestie związane z tekstologią, jak również dociekana=ia nad formą srtystyczną i funkcją analizowanych tekstów. Ważną sferą działalności naukowej jest literatura i kultura cerkiewnosłowiańska oraz ruska, powstająca na terytorium państwa polskiego na przestrzeni dziejów, jej oddziaływanie na obszar literacko-kulturowy Słowiańszczyzny wschodniej i południowej. Uwagą badawczą obejmuje się również współczesne osiągnięcia twórców liturgicznych kręgu Slavia Orthodoxa.

 

Publikacje książkowe:

  1. Z Zachodu na Wschód. Obywatele Rzeczypospolitej na ołtarzach Cerkwi rosyjskiej, Kraków 2011, 297 s.
  2. Homiletyka ruska XVII wieku. Ewolucja gatunku – Specyfika funkcjonalna. Szczecin 2004, 320 s.
  3. Południowosłowiańska poezja liturgiczna w zbiorach bibliotek polskich. Szczecin 2003, 211 s.

 

Słownik:

  1. Polsko-czesko-rosyjsko-ukraiński słownik pojęć literackich, Szczecin 2010, 280 s., współautorzy: K. Koczur-Lejk, A. Horniatko-Szumiłowicz, B. Rodziewicz.

2.2. Prace redakcyjne

1. Tradycja i nowatorstwo w kulturach i literaturach słowiańskich, współredakcja: I. Kowalska-Paszt, J. Czaplińska, A. Horniatko-Szumiłowicz, Szczecin 2004, 394 s.

2. „Słowo.Tekst.Czas” VII: Nowe środki nominacji językowej w nowej Europie,  Współredaktor: M. Aleksiejenko, Szczecin 2004, 430 s.

3. Intertekstualność w literaturach i kulturach słowiańskich, współred. I. Kowalska-Paszt, J. Czaplińska, A. Wątorski, Szczecin 2005, 300 s.

4. Athos w kulturze Europy, Europa w kulturze Athosu, praca zb., Gniezno 2009, 332 s.;

5. Krakowsko-wileńskie studia slawistyczne. Seria poświęcona starożytnościom słowiańskim, nr 4, Kraków 2009, współredaktorzy: J. Stradomski, W. Stępniak-Minczewa, 280 s.

6. Krakowsko-wileńskie studia slawistyczne. Seria poświęcona starożytnościom słowiańskim, nr 6: Piśmiennictwo cerkiewnosłowiańskie i sztuka cerkiewna w kulturze Wielkiego Księstwa Litewskiego i Korony Polskiej, Kraków 2011, współredaktorzy: J. Stradomski, W. Stępniak-Minczewa, 332 s.

7. Krakowsko-wileńskie studia slawistyczne. Seria poświęcona starożytnościom słowiańskim, nr 8: Cyrylometodejski komponent kultury chrześcijańskiej Słowian w regionie karpackim. Historia, tradycje, odwołania, Kraków 2013, współredaktor: J. Stradomski, 424 s.

 

Artykuły, lata 2000-2014

2000:

  1. Полски преписи от службите на св. Петка Търновска, „Acta Palaeoslavica” 1, Sofia 2000, s. 133-147.
  1. Polemika antyprotestancka Cyryla Trankwiliona Stawrowieckiego (zarys problemu), „Słowo.Tekst.Czas” V, red. M. Aleksiejenko, Szczecin 2000, s. 325-334.

2001:

  1.  Metropolita Piotr Mohyła – reformator religijny i duszpasterz, „Slavica Stetinensia”, red. K. Iwan, 2001/11, s. 71-83.
  2. Starosłowiański Kanon na wprowadzenie Matki Bożej do świątyni. VIII Kolokwium Slawistyczne Polsko-Bułgarskie. Collectanea Polono-Bulgarica, t. I, red. M. Walczak-Mikołajczak, Gniezno 2001, s. 47-56.

2002:

  1. Przepowiadanie Słowa Bożego. Ze studiów nad homiletyką prawosławną w Rzeczypospolitej, red. B. Zieliński, Poznań 2002, s. 93-99.
  2. Specyfika gatunkowa homiletyki Joannicjusza Galatowskiego. W: Tradycja i nowatorstwo w literaturach słowiańskich, red. E. Kucharska, I. Kowalska-Paszt, Szczecin 2002, s. 5-13.
  3. Jej imię znaczy życie… „Słowo.Tekst.Czas” VI, red. M. Aleksiejenko, W. Mokijenko, H. Walter, Szczecin 2002, s. 133-146. Tezy Greifswald 2002.
  4. Cerkiew a zmiany w kulturze religijnej XVI/XVII wieku (na materiale Ewangeliarza rachmanowskiego), [w:] Ukrainische Kultur im europäischen Kontext, red. R. Göbner, A. Kratochvil, Greifswald 2002, s. 128-133.
  5. Zamknij usta heretyku niewierny! Kontrowersje religijne w Kluczu rozumienia Joannicjusza Galatowskiego, [w:] Слово.Фраза.Текст,ред. В. Мокиенко. Москва 2002, s. 540-551.

2003:

  1. Klucz rozumienia Joannicjusza Galatowskiego wobec tradycji barokowej, [w:] Tradycja łacińska i bizantyjska wobec idei jedności europejskiej, red. A.W. Mikołajczak, M. Walczak-Mikołajczakowa. Gniezno 2003, s. 145-160 (Tezy artykułu w: Tradycja łacińska i bizantyjska wobec idei jedności europejskiej, red. A.W. Mikołajczak, M. Walczak-Mikołajczakowa. Gniezno 2002, s. 29-30).

2004:

  1. Polemika religijna Joannicjusza Galatowskiego wobec tradycji. W: Tradycja i nowatorstwo w kulturach i literaturach słowiańskich, pod red. I. Kowalskiej-Paszt, J. Czaplińskiej, A. Horniatko-Szumiłowicz, M. Kuczyńskiej. Szczecin 2004, s. 270-280.
  2. Kobieta w myśli teologicznej Cyryla Stawrowieckiego ruskiego homilety XVII wieku, [w:] „Słowo.Tekst.Czas” VII: Nowe środki nominacji językowej w nowej Europie, red. M. Aleksiejenko, M. Kuczyńska. Szczecin 2004, s. 315-326.
  3.  Kazania ku czci Podwyższenia Krzyża Galatowskiego w kontekście polemicznym i w kształtowaniu chrześcijańskiej pobożności, [w:]Kulturowe konteksty integracji europejskiej, red. M. Walczak-Mikołajczakowa, Gniezno 2004, s. 43-51.
  1. Wizerunek króla i wizja władzy w homiletyce Joannicjusza Galatowskiego. Studia nad dziejami i kulturą Kościoła prawosławnego w Rzeczypospolitej, red. P. Chomik, Białystok 2004, s. 73-84.
  2. Drukarnia rachmanowska, [w:] Prawosławne oficyny wydawnicze w Rzeczypospolitej, red. A. Mironowicza, U. Pawluczuk, P. Chomik, Białystok 2004, s. 127-144.

2005:

  1. Powołanie kobiety w homiletyce Joannicjusza Galatowskeigo (XVII w.), [w:] Grani slova, red. M. Aleksiejenko, H. Walter i in. Moskwa 2005, s. 531-539.
  2. Dualizm interpretacji kobiety w homiletyce prawosławnej XVII wieku, [w:] Człowiek we frazeologii i leksyce języków słowiańskich, red. M. Aleksiejenko, M. Hordy, Szczecin 2005, s. 396-404.
  3. Cyryl Stawrowiecki w walce o edukację religijną. Annales Neophilologiarum 2005/1, Szczecin 2005, s. 45-54.
  4. Życiowe powołania kobiety w homiletyce XVII wieku, [w:] Nowe środki nominacji językowej w nowej Europie, red. M. Aleksiejenko, M. Kuczyńska, Szczecin 2005.
  5. „Postylla” Mikołaja Reja a homiletyka ruska, Mikołaj Rej – w pięćsetlecie urodzin, cz. II, red. J. Okoń i in., Łódź 2005, s. 135-150.

2006:

  1. Pszenica i kąkol albo o karze dla heretyków”, [w:] Слова в словаре и дискурсе, red. A. Aleksiejenko, W. Mokijenko i in., Moskwa 2006, s. 716-723.
  2. Intertekstualność w kaznodziejstwie ruskim XVI/XVII wieku. Wybrane aspekty, [w:] Intertekstualność w literaturach i kulturach słowiańskich, red. I. Kowalska-Paszt, M. Kuczyńska, A, Horniatko-Szumiłowicz, A. Wątorski, Szczecin 2006, s. 60-70

2007:

  1. Święty Innocenty Irkucki w literaturze liturgicznej. Zarys problemu, [w:] Nomen est omen. Zeichen und An-Zeichen In der slawischen Sprachen, hrsg. H. Walter, Greifswald 2007, s. 144-148.
  2. Arsenij Rostowski (Maciejewicz) – obraz świętości, [w:] Język.Człowiek.Dyskurs, red. M. Hordy, H. Walter, W. Mokijenko, Szczecin 2007, s. 480-492.
  3. Obywatele Rzeczypospolitej w panteonie świętych Cerkwi rosyjskiej, [w:] Problemy religijne Europy nowożytnej i współczesnej, red. J. Drabina (ZN UJ XCCXCVII, „Studia Religiologica” 40), 2007, s. 49-62.
  4. Motywy i funkcje apokryfów quasi-kanonicznych, „Fundamenta Europeae”, Fasciculus VI/VII, red. G. Minczew, Gniezno 2007, s. 77-85.

2008:

  1. Teologia moralna – zakres tematyczny i formy istnienia w postyllografii ruskiej (na materiale Ewangelii Pouczającej Cyryla Stawrowieckiego), [w:] Ethics of the Church Fathers in Kyivan Theological Thought During the Period of The Reformation  (XVI – XVII cent.), red. L. Dowha, Kijów 2008, s. 38-47.
  2. Wizerunek św. Jana Tobolskiego (Maksymowicza) w akatyście Sergiusza Matwiejewa, [w:] Człowiek w przestrzeni słownika i tekstu, red. M. Aleksiejenko, M. Hordy, Szczecin 2008, s. 366-376.
  3. Odpływ prawosławnych elit z Rzeczypospolitej do Rosji w 2 poł. XVII i na początku XVIII stulecia, [w:] 350-lecie Umowy Hadziackiej, red. T. Chynczewska-Hennel, P. Kroll, T. Nagielski, Warszawa 2008, s. 559-583.

2009:

  1. Aby nikt z prawosławnych i pobożnych chrześcijan tych ksiąg w cerkwiach ani domach nie trzymał, nie czytał, nie kupował” albo o poszukiwaniu kanonu, [w:] Biblia Slavorum ApocryphorumNovum Testamentum, red. G. Minczew, M. Skowronek, I. Petrov, Łódź 2009, s. 25-42.
  2. Św. Dymitr Rostowski a tradycja monastycznej pobożności, [w:] Święta Góra Athos w kulturze Europy, Europa w kulturze Athosu, praca zb., red. M. Kuczyńska, Gniezno 2009, s. 163-173.
  3. Teologia maryjna Joanicjusza Galatowskiego, w: Krakowsko-wileńskie studia slawistyczne, Seria poświęcona starożytnościom słowiańskim, red. M. Kuczyńska, W. Stępniak-Minczewa, J. Stradomski, t. 4, Kraków 2009, s. 189-206.
  4. Рукописные учительные евангелия в собраниях польских библиотек – структурная характеристика, Sofia 2009, „Старобългарска литература” nr 41-42, s. 384-397.

2010

  1. Joanicjusz Galatowski – wybitna postać baroku, [w:] Prawosławni w dziejach Rzeczypospolitej, „Latopisy Akademii Supraskiej”, vol. 1, red. U. Pawluczuk, Białystok 2010, s. 103-115. ang. summary, ISBN 978-83-922907-1-1.
  2. Święci jako świadectwo prawdy. Polemiczny wymiar żywota św. Dymitra Rostowskiego, [w:] W poszukiwaniu prawdy. Chrześcijańska Europa między wiarą a polityką, t. 2, red. A. Szyndler, Częstochowa 2010, s. 337-347.

2011

  1. Kult Paraskiewy-Petki Tyrnowskiej we współczesnej Polsce, [w:] Kościół prawosławny na Bałkanach i w Polsce – wzajemne relacje oraz wspólna tradycja, „Latopisy Akademii Supraskiej”, vol. 2, red. U. Pawluczuk, Białystok 2011, s. 173-186.

2012

  1. Św. Piotr Mohyła – ojciec duchowy „dziesięciu świętych Akademii Kijowsko-Mohylańskiej”, [w:] Z Kijowa do Rzymu. Z dziejów stosunków Rzeczypospolitej z Ukrainą i Stolicą Apostolską, red. M. R. Drozdowski, W. Walczak, K. Wiszowata-Walczak, Białystok 2012, s. 325-338.
  2. Duchowo-ideowe wartości soboru halickich świętych, [w:] „Słowo. Tekst. Czas” XI, Frazeologia słowiańska w aspekcie onomazjologicznym, lingwokulturologicznym i frazeograficznym, red. M. Hordy, W. Mokijenko, T. Szutkowski, H. Walter, Szczecin-Greifswald 2012, s. 878-893.
  3. Wpływ idei renesansu na ruską homiletykę początku XVII stulecia: [w:]  Bizancjum a renesansy. Dialog kultur, dziedzictwo antyku – tradycja i współczesność, red. M. Janocha, A. Sulikowska, I. Tatarowa i in., Warszawa 2012, s. 319-332.
  4. „Herezja werbalna” – wokół sporów o prawdę języka objawienia, [w:] Język naszej modlitwy, „Latopisy Akademii Supraskiej”, vol. 3, red. U. Pawluczuk, Białystok 2012, s. 111-124.

2013

  1. Od Rzymu do Pekinu – Sawa Władysławić Raguziński w służbie dyplomatycznej Rosji , [w:] Cum reverentia, gratia, amicitia…  Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Bogdanowi Walczakowi, red. J. Migdał, A. Piotrowska-Wojaczyk, Poznań: Wydawnictwo Rys, 2013, ISBN: 978-83-63664-08-4, t. III, s. 153-168.
  2. Święta „skandalistka” – Ksenia Petersburska, [w:] Skandal w kulturze europejskiej i amerykańskiej, red. B. Płonka-Syroka, M. Dąbrowska, J. Nadolna, M. Skibińska, Wyd. DiG, Warszawa 2013, s. 171-178. Współautor: Dominika Gapska.
  3. Христианский идеал царя Константина в программе обновления православной Церкви в польско-литовском государстве, [w:]Свети цар Константин и хришћанство I, red. Д. Боjовић, t. I, Ниш 2013, s. 523-533.
  4. Idea cyrylometodejska w prawosławnej części dwudziestowiecznej Europy, [w:] Święci Konstantyn-Cyryl i Metody – patroni Wschodu i Zachodu, t. II: Apostołowie Słowian w nowożytnej Europie, red. A. Naumow, Collegium Columbinum, Kraków 2013 (Biblioteka Duchowości Europejskiej 5/1-2, red. A. Naumow, W. Walecki), t. 2, s. 280-291.
  5. Kod biblijny w symbolicznym ujmowaniu przestrzeni pamięci (na materiale południowo- i wschodniosłowiańskiej literatury obrzędowej), [w:] Przestrzenne kody tekstów i narracyjne kody przestrzeni, red. B. Zieliński, Poznań 2013, s. 163-192.
  6. Wizje końca dziejów w ruskim nauczaniu kaznodziejskim przełomu XVI i XVII wieku, [w:] Czas apokalipsy. Wizje końca dziejów w sztuce i kulturze europejskiej, red. K. Zalewska-Lorkiewicz, Warszawa, Neriton; 2013, 19 s.
  7. Paraskiewa-Petka Tyrnowska – „monarchiczny” obraz świętości, „Poznańskie Studia Slawistyczne” 2013/5, 11 s. 157-171, Wydawnictwo Naukowe UAM.
  8. Idea cyrylometodejska w kształtowaniu tożsamości regionu Rusi Karpackiej, [w:] Cyrylometodejski komponent kultury chrześcijańskiej Słowian w regionie karpackim. Historia, tradycje, odwołania, KWSS 8, red. J. Stradomski, M. Kuczyńska, „scriptum”, Kraków 2013, s. 221-236.

2014

49. Szewczenko jako wzór Ukraińca w świetle prac metropolity Hilariona (Iwana Ohijenki)w: „Słowo. Tekst.Czas” XII: W 200. rocznicę urodzin Tarasa Szewczenki, t. 1, red. M. Aleksiejenko, H. Biłowus, M. Hordy i in., ss. 70-79, Volumina, Szczecin-Greifswald, 2014.

 

Recenzja:

Monografia dedykowana prof. Bogusławowi Zielińskiemu, pt. Progi, pasaże, granice, red. A. Gawarecka, M. Balowski, Poznań 2011, 346 s., [w:] „Poznańskie Studia  Slawistyczne” 2011/1, red. K. Pieniążek-Markowić, s. 205-208.

 

1.1. Granty/udział w projektach badawczych

 

  1. Grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Polsko-czesko-rosyjsko-ukraiński słownik pojęć literackich Nr N N 103 036 32/1737 realizowany w US, lata 2007-2009 – kierownik projektu.
  2. Grant Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego Hagiografia i homiletyka w rękopisach cyrylickich w Polsce Nr N N 103 064638 realizowany w UJ, lata 2010-2012 – uczestnik projektu.

3. Grant Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki Kultura pierwszej Rzeczpospolitej w dialogu z Europą. Hermeneutyka wartości , Nr 1 1H 12 02 5081, realizowany w Uniwersytecie Warszawskim, lata 2013-2017, uczestnik projektu.

 

Facebook