Dr Monika Wójciak

Zakład Slawistyki Kulturoznawczej – adiunkt, p. 386,

e-mail: monika8@amu.edu.pl

        foto

 

Pola badawcze

Literatura rosyjska XX wieku, kultura i historia Rosji, polsko-rosyjskie związki kulturowe, pogranicza kulturowe, kultura niezależna, zjawiska alternatywne, obszary buntu i dążenia wolnościowe w kulturze, komparatystyka, antropologia kulturowa, transkulturowość, postkolonializm i postzależność

Obecnie pracuje nad monografią poświęconą życiu i twórczości Ziemowita Fedeckiego, a także tropi „rosyjskie” ślady w utworach Czesława Miłosza.

 

Publikacje:

Monografie:

Enklawy wolności. Literatura rosyjska w Polsce w latach 1956-1989. Wydawnictwo „Universitas”, Kraków 2010.

Redakcja książki:

Więcej życia niż słów. Szkice o literaturze. Pod red. Marcina Telickiego i Moniki Wójciak, Poznań 2011

Książki popularno-naukowe:

Czesław Miłosz, Rosja. Widzenia transoceaniczne. Wybór: Barbara Toruńczyk i Monika Wójciak, redakcja: Barbara Toruńczyk, wstęp: Clare Cavanagh, Wydawnictwo „Zeszyty Literackie”, Warszawa 2010.

Czesław Miłosz, Rosja. Mosty napowietrzne. T. II. Wybrała, opracowała i ułożyła w tom Barbara Toruńczyk, współpraca Monika Wójciak, Mikołaj Nowak-Rogoziński, wstępem opatrzył Marek Kornat, Wydawnictwo „Zeszytów Literackich”, Warszawa 2012;

Artykuły (wybór):

 

  • Pasternak i Polsza: pierwaja publikacja „Doktora Zhivago”. W: The Life of Boris Pasternak’s Doctor Zywago. Edited by Lazar Fleishman, Stanford 2009, s. 142-155. 
  • Muza Pamięci. O twórczości Osipa Mandelsztama w Polsce. W siedemdziesiątą rocznicę śmierci poety.  „Pamiętnik Literacki” 2009 z. 2, s. 85-108. 
  • Ziemowit Fedecki. „Filoloski pregled” (Belgrad) 2009 z. 1, s. 181-186. 
  • Oblicza Gułagu. Od literatury do faktu. W: Oblicza komunistycznego zniewolenia. Między nauką a literaturą. (Studia i materiały poznańskiego IPN, t. 6), Pod red. Krzysztofa Brzechczyna, Poznań, Instytut Pamięci Narodowej, 2009, s. 167–179.
  • Rosja Czesława Miłosza. W: Slawianskiye jazyki i kultury: proshloye, nastojascheye, buduscheye. Materialy IV Mezhdunarodnoj Nauchno-prakticheskoj konferencii (Irkutsk, 24-05.2011). Irkutsk 2011, s. 65-77.
  • Obrazy domu i bezdomności w twórczości Anny Achmatowej. W: Więcej życia niż słów. Szkice o literaturze. Pod red. Marcina Telickiego i Moniki Wójciak, Poznań 2011, s. 81-92. 
  • Walka o oddech. Noty o poetach rosyjskich – Annie Achmatowej i Osipie Mandelsztamie. W: Czesława Miłosza „północna strona”. Pod red. Małgorzaty Czermińskiej i Katarzyny Szalewskiej, Gdańsk 2011, s. 229-242.
  • Podróżni świata i ich prywatne ojczyzny. Maria Skłodowska-Curie i Czesław Miłosz (wraz z dr Tomaszem Pospiesznym) „Merkuriusz Polska” 11-12/2011, s. 16-17.
  •  Ameryka-Rosja. Perspektywa Miłosza. „Przekładaniec” 2012 nr 25, s. 231-245.
  •  Tropa, czyli rosyjskie peregrynacje Mariusza Wilka. W: Topografia tożsamości. T. II. Pod red. Agaty Firlej i Wojciecha Jóźwiaka, Poznań 2012.
  • Hołd strumienia wobec źródła. Brodski i Polskadzieje relacji i recepcji, „Przekładaniec. A Journal of Translation Studies”, tom 2015, nr 30, ss. 125-139.
  • Etnologia i myślistwo. Próba odczytania twórczości Ady Wińczy w perspektywie postkolonialnej, w: Białe maski/ szare twarze. Ciało, pamięć, performatywność w perspektywie postzależnościowej, red. Ewa Graczyk, Monika Graban-Pomirska, Magdalena Horodecka, Monika Żółkoś, ss. 277-292, Towarzystwo Autorów i Wydawców Prac Naukowych „Universitas”, Kraków, 2015.
  • Białe i czarne. Doświadczenie Afryki w polskiej literaturze przełomu XIX i XX wieku, w: Kultury obcości, red. Marek Jedliński, Krzysztof Witczak, ss. 153-161, Oficyna Wydawnicza Epigram, Bydgoszcz, 2016.

 

Konferencje naukowe (wybór):

 

  • Pasternak and Poland: The First World Publication of „Doktor Zhivago”. Sesja: “The Life of Boris Pasternak’s ‘Doktor Zhivago’: Culture and the Cold War. An International Symposium”. Stanford University, Kalifornia, 19-20 października 2007.
  • Tropa, czyli rosyjskie peregrynacje Mariusza Wilka. Sesja: „Mapa kulturowa nowej Europy: miasta, szlaki, podróże.” Poznań 7-9 października 2008. 
  • Oblicza GUŁagy w literaturze rosyjskiej po 1956 roku. Sesja: „Oblicza komunistycznego zniewolenia”, Poznań 6-7 listopada 2008. 
  • Polsza w biografii Josifa Brodskogo. Siedmyje biograficzeskije cztienija pamiati W.W. Jofie „Prawo na imia: Biografika 20 wieka”, Sankt Petersburg 22-22 kwietnia 2009.
  •  Puszkin i „wilczy wiek”. „Kontynuacja czy odrzucenie? Tradycje romantyczne we współczesnych literaturach słowiańskich”, Poznań, 30 XI – 1 XII 2010.
  •  „Walka o oddech”. Noty o poetach rosyjskich – Borysie Pasternaku, Osipie Mandelsztamie, Josifie Brodskim. Międzynarodowa Konferencja naukowa w stulecie urodzin poety  „Czesława Miłosza <Północna strona>”,  Gdańsk 21-22 marca 2011. 
  • Rosja Czesława Miłosza. Międzynarodowa naukowo-praktyczna konferencja „Slawianskiye jazyki i kultury: proshloye, nastojascheye, buduscheye”. Irkuck, 24-05.2011.
  •  Rosja Czesława Miłosza. Konferencja naukowa „Rosja i Rosjanie w polskiej świadomości społecznej i literackiej XX i XXI wieku”. Kraków 8-9.09.2011.
  • O pierwszej świadomości i rosyjskim doświadczeniu Czesława Miłosza. Konferencja naukowa „Dialogi Miłosza – dialogi z Miłoszem”. Poznań 28-30.11.2011.
  •  Manicheizm i literatura rosyjska (amerykańskie wykłady Miłosza) „Obrazy Rosji w literaturze polskiej XX wieku”; Zakład Poetyki i Krytyki Literackiej Instytutu Filologii Polskiej UAM,  Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk; Poznań, 27-29 listopada 2012.
  • „Hołd strumienia wobec źródła”. Brodski i Polska – dzieje relacji i recepcji. Międzynarodowa konferencja „Wrócić tam, gdzie nie było się dwadzieścia lat – Josifa Brodskiego powroty z historii Kraków 6-8.12.2013; UJ
  • Dialog polsko-rosyjski w twórczości Ryszarda Kapuścińskiego, Mariusza Wilka i Jacka Hugo-Badera. Międzynarodowa konferencja naukowa „Przestrzeń dialogu (w aspekcie literaturoznawczym, lingwistycznym, glottodydaktycznym)”, Wilno 22-24 kwietnia 2010.
  • Sacrum w poezji Seweryna Pollaka. Konferencja naukowa „<Potrzeba sacrum> Literatura polska okresu PRL-u”, Lublin 21-23 października 2010.
  • „Hołd strumienia wobec źródła”. Brodski i Polska – dzieje relacji i recepcji, Międzynarodowa Interdyscyplinarna Konferencja Naukowa „Wrócić tam, gdzie nie było się dwadzieścia lat – Josifa Brodskiego powroty z historii”, Kraków, 6-8.12.2013, Wydział Polonistyki UJ; Sekcja Literatury Koła Wschodniego; Instytut Wschodnich Inicjatyw, 2013.
  • Myślistwo i etnologia. Próba odczytania twórczości Ady Wińczy w perspektywie postzależnościowej, Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Białe maski/ szare twarze. Podmiot, ciało, performatywność w perspektywie postzależnościowej” , Gdańsk, 24-26.09.2014, Uniwersytet Gdański i Centrum Badań Dyskursów Postzależnościowych, 2014.
  • Czesław Miłosz i „manichejskie trucizny”, Międzynarodowa Jubileuszowa Konferencja Naukowa „Przestrzenie dialogu”, Wielkie Tyrnowo, 13-14.05.2014, Wydział Filologiczny, Katedra Slawistyki, Uniwersytet im. św. św Cyryla i Metodego w Wielkim Tyrnowie (Bułgaria), 2014
  • Z Kalisza do Kamerunu. Doświadczenie transgraniczności i kolonializmu w twórczości Stefana i Heleny Rogozińskich, „Region a tożsamości transgraniczne”, Białystok, Sejny, Krasnogruda, 27-30.05.2015, Uniwersytet w Białymstoku, Komitet Nauk o Literaturze PAN, Fundacja Pogranicze w Sejnach, Międzynarodowe Centrum Dialogu w Krasnogrudzie, 2015.
  • Polskie podróżniczki i ich literackie próby opisania inności. „Anthropology of Tourism International Conference”, Kraków 1-2.06.2016.
  • Białe i czarne. Doświadczenie Afryki w polskiej literaturze przełomu XIX i XX wieku „Oblicza inności w filozofii i literaturze”, Poznań 9-10.03.2016.
  • „Empiryczne królestwo poetów”. Czesław Miłosz o Rosji, Josifie Brodskim, wygnaniu i powrotach, „Miłosz. Brodski. Venclova. Europa Wschodnia: przestrzeń dialogu kultur”, Sankt Petersburg 6-10.06.2016.
  • Exoticisation of Russia and Russians in Polish Culture, The 27th FILLM International Congress „The Familiar and the Exotic in Language and Literature: The Politics of Perception and Representation” New Delhi 15-17.03. 2017.

Działalność dydaktyczna (zakres tematyczny):

  • Literatura rosyjska w kontekstach europejskich; • Historia literatury rosyjskiej; • Wstęp do komparatystyki literackiej; • Warsztaty komparatystyczne • Wiedza o Rosji; • Seminarium licencjackie; • Poetyka.

 

Granty i stypendia:

  • Grant własny MNiSW Przetłumaczyć Rosję. Życie i twórczość Ziemowita Fedeckiego;
  • Stypendium Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej do Beinecke Library (USA).

 

Członkostwo:

  • Członek Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk
  • Wydziałowa Komisja ds. Współpracy z Rosją
  • American Comparative Literature Association
  • Polskie Towarzystwo Afrykanistyczne

Nagrody:

  • Nagroda Rektora III stopnia za książkę Enklawy wolności. Literatura rosyjska w Polsce 1956-1989;
  • Nagroda Rektora I stopnia za udział w pracach Wydziałowej Komisji ds. Oceny Jakości  i Kształcenia;
  • Nagroda Rektora III stopnia za osiągnięcia dydaktyczne.

 

Działalność popularyzatorsko-naukowa:

Wykłady:

  • Dostojewski-Petersburg-Rosja-Dostojewski. Prelekcja z cyklu: Wykłady otwarte nie tylko dla licealistów „Po indeks z Cyrylem i Metodym”, Poznań, Collegium Maius, 28 marca 2011 i grudnia 2011
  • Cykl prelekcji poświęconych Rosji Czesława Miłosza (w ramach obchodów Roku Miłosza) wygłoszonych w Ułan-Ude (20.05.2011), Irkucku (23.05.2011), Krasnojarsku (27.05.2011), Nowosybirsku (30.05.2011), Tomsku (01.05.2011);
  • Prelekcja na temat polsko-rosyjskich związków literackich i recepcji twórczości Josifa Brodskiego w Polsce podczas „okrągłego stołu”, w którym uczestniczyli naukowcy z Krasnojarskiego Uniwersytetu Pedagogicznego (27.05.2011);
  • Warsztaty literacko-translatorskie przeprowadzone dla studentów Lingwistycznego Uniwersytetu Państwowego w Irkucku (23.05.2011) Państwowego Uniwersytetu Buriackiego w Ułan Ude (19.05.2011),  Nowosybirskiego Państwowego Uniwersytetu Technicznego (30.05.2011);
  • Prezentacja multimedialna Adam Mickiewicz i Fryderyk Chopin. Pierwszy Międzynarodowy Festiwal „Dni Polski na Syberii”, Nowosybirsk (Rosja) 14-17.09.2011;
  • Prezentacja multimedialna Podróżni świata i ich prywatne ojczyzny. Maria Skłodowska-Curie i Czesław Miłosz. Poznań, 19.12.2011; współorganizowanie spotkania upamiętniającego polskich noblistów, patronat nad uroczystością objęli JM Rektor UAM prof. dr hab. Bronisław Marciniak, Dziekan Wydziału Chemii prof. dr hab. Andrzej Molski, Dziekan Wydziału Filologii Polskiej i Klasycznej prof. dr hab. Józef Tomasz Pokrzywniak.
  • Wykład i prezentacja multimedialna Czy heretyk może zostać zbawiony? w ramach Festiwalu Nauiki i Sztuki (wspólnie z dr Pawłem Dziadulem), Poznań, 15 kwietnia 2015, UAM,
  • Wykład Brodski i Polska, Muzeum Anny Achmatowej w Sankt Petersburg, 15.11.2016.

 

Debaty, panele, spotkania:

 

  • Spotkanie z Iwanem Wyrypajewem, podczas którego dramaturg wygłosił prelekcję pt.  Z zagadnień sztuki współczesnej; organizatorzy Instytut Filologii Polskiej oraz Instytut Filologii Słowiańskiej; Sala Teatralna Collegium Maius; Poznań 15.12.2010 (moderacja);
  • Udział w debacie poświęconej książce Czesława Miłosza – Widzenia transoceaniczne, w spotkaniu uczestniczyli także prof. Jerzy Pomianowski, prof. Tomas Venclova, Barbara Toruńczyk, Marek Zagańczyk, Adam Michnik, Emil Pasierski; prowadzenie Adam Michnik; Warszawa 11.02. 2011;
  • Debata Litwa-powroty z udziałem profesorów: Andrzeja Strumiłły i Tomasa Venclovy; Poznań, Sala Teatralna, 26.11.2011 (prowadzenie);
  • Spotkanie z Anatolem Rojtmanem „Mistrz pokonanej rozpaczy. Miłosz po polsku i po rosyjsku”; Poznań, Collegium Maius, 30.11.2011 (prowadzenie);
  • Panel z udziałem Barbary Toruńczyk i Ewy Zarzyckiej-Berrard, organizatorzy: Centrum Kultury Zamek w Poznaniu, Fundacja „Zeszytów Literackich” i Instytut Filologii Słowiańskiej, Poznań 27.03.2012 (prowadzenie);
  • Panel Czy warto pamiętać o drugim obiegu? z udziałem prof. Jerzego Kandziory, prof. Ryszarda K. Przybylskiego, prof. Piotra Śliwińskiego, dr Moniki Wójciak, dr Krzysztofa Gajdy; prowadzenie prof. Dobrochna Dabert-Bakuła; Sala Teatralna Collegium Maius, Poznań 7.11.2012;
  • Spotkanie z Barbarą Toruńczuk o książce Żywe cienie; organizatorzy: Fundacja „Zeszytów Literackich” i Instytut Filologii Słowiańskiej; Sala Teatralna Collegium Maius, Poznań 7.03.2013 (prowadzenie).

Działalność organizacyjna:

 

  • Festiwalu Miłosz: Wschód-Zachód, Poznań 26-30.11.2011 (gośćmi festiwalu byli m.in. Irina Adelgejm, Jurij Andruchowycz, Bartosz Konopka, Krzysztof Czyżewski, Radoslav Petković, Mileta Prodanović, Andrzej Stasiuk, Jachym Topol, Nenad Velićković).
  • Festiwal Kultury w Kontakcie, Poznań 12-14.06. 2015 (w festiwalu udział wzięli: Jacek Hugo-Bader, Natalia Bloch, Paweł Cywiński, Bartosz Jastrzębski, Karolina Marcinkowska, Olga Stanisławska, Grzegorz Wełnicki, Anna Wieczorkiewicz, Światosław Wojtkowiak, Marysia Złonkiewicz).
  • Festiwalu Słowiańska Wieża Babel, Poznań 26-28.10.2016 (gośćmi wydarzenia byli: Andriej Bazilewski, Mirosław Chojecki, Krzysztof Czyżewski, Natalia Gorbaniewska, Joanna Helander, Piotr Kłoczowski, Marek Radziwon, Anatolij Rojtman, Andrzej Strumiłło, Tomas Venclova).
  • Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Przepisywanie, Różnorodność i Przenikanie Kultur, czyli Słowiańska Wieża Babel”, Poznań, 26-28.10.2016 (funkcja sekretarza).

 

Funkcje:

  • Koordynator kierunku filologia słowiańska i filologia polska

 

Zainteresowania:

  • Podróże dalekie, podróże w głąb, podróże nieoczywiste…

 

 

Facebook