Dr Ewa Szperlik

Zakład Literatur Południowosłowiańskich – adiunkt, p. 381

e-mail: ewaszper@amu.edu.pl

 

Zajmuje się badaniem współczesnej i najnowszej prozy chorwackiej oraz innych literatur obszaru byłej Jugosławii, śledząc tendencje i zmiany kulturowe, jakie zaistniały po roku 1945 i 1995. Zainteresowania naukowe dotyczą również problematyki sorabistycznej. Autorka rozprawy doktorskiej pt. Recepcja i realizacja poetyki socrealizmu w prozie chorwackiej i łużyckiej (2008 r).

  1. Stypendia zagraniczne:

1)      Stypendium Zagrzebskiej Szkoły Slawistycznej, Zagrebačka slavistička škola, Sveučilišta u Zagrebu, temat: „Otpor” Dubrovnik 18-30 sierpnia 2013 roku.

2)      Stypendium Mniejszości Łużyckiej na Uniwersytecie w Lipsku, Institut für Sorabistik, rok akademicki 2004/2005;

3)      Stypendium Mniejszości Łużyckiej – kurs języka górnołużyckiego, w Bautzen, lipiec-sierpień 2004;

4)      Stypendium Ministerstwa Nauki i Technologii Republiki Chorwacji (Ministarstvo znanosti i tehnologije Republike Hrvatske), Uniwersytet w Zagrzebiu (Filozofski fakultet, odsjek za kroatistiku), w semestrze letnim 2002/2003;

5)      Stypendium w ramach programu Erasmus/Sokrates, Uniwersytet w Lipsku, Institut für Südslawistik, w semestrze zimowym 2001/2002;

  1.  Działalność naukowa i kulturalna w życiu akademickim:

1)      Udział w Międzynarodowej Konferencji Naukowej: Trans-Misje Kroatystyki, przy współudziale IFS UAM i Odsjek za kroatistiku Filozofskog fakulteta Uniwersytetu w Zagrzebiu, Poznań 9-10 grudnia 2013r., z referatem: Interkulturni pisac u humanističkoj nastavi: casus Ivo Andrić, Mirko Kovač i Miljenko Jergović.

2)      Współorganizowanie Międzynarodowej Konferencji Naukowej: Trans-Misje Kroatystyki, przy współudziale IFS UAM i Odsjek za kroatistiku Filozofskog fakulteta Uniwersytetu w Zagrzebiu, Poznań 9-10 grudnia 2013r.

3)      Udział w zagranicznej konferencji: O pričama i pričanju danas, znanstveni skup s meᵭunarodnim sudjelovanjem, Institut za Etnologiju i Folkloristiku, Zagreb 14-16. 11. 2013r. Z referatem: „Ispričaj mi svoju priču”: pitanja višestrukih identiteta i intimne povijesti pojedinca u novijoj hrvatskoj prozi

4)      Uczestnictwo w Seminarium: Serbołużyczanie – Słowianie z Zachodu (Instytut Filologii Słowiańskiej, w ramach Festiwalu Literatury Europy Środkowo-Wschodniej: Endemity, Poznań 3-27. 10. 2013r., z referatem: Kalendarz łużyckich obyczajów i obrzędów narodowych (21.10.2013r.)

5)      Uczestnictwo w międzynarodowej konferencji: Dyskursy współczesnej slawistyki. Słowianie w podróży, Gdańsk-Sopot, 10-11. 10. 2013r., z referatem: Gorana Tribusona (nie)sentymentalna podróż po Jugosławii lat 60. i 70. XX wieku: Rani dani, Trava i korov, zorganizowaną przez Katedrę Slawistyki Uniwersytetu Gdańskiego i Fundację Kultopia.

6)      Zagrebačka slavistička škola: temat „Otpor”, Dubrovnik 18-30 sierpnia 2013r.

7)      Udział w międzynarodowej konferencji Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich: Zmysły, Wrocław 16-18 maja 2013, zorganizowana przez Instytut Filologii Słowiańskiej Uniwersytetu Wrocławskiego, z referatem: Przeszłość odkrywana zmysłami. Reminiscencje zapachów i smaków w autobiograficznej prozie obszaru postjugosłowiańskiego

8)      Udział w międzynarodowej i interdyscyplinarnej konferencji Zmysłowy komunizm. Somatyczne doświadczenie epoki, Spała 11-13 kwietnia 2013, z referatem: Przodownicy, partyzanci i kobiety na traktorach czyli (ukryty?) erotyzm i (a)seksualność bohaterów prozy socrealistycznej. Organizatorzy: Uniwersytet Warszawski, Instytut Filologii Polskiej, Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej, Stowarzyszenie Katedra Kultury i Zespół Badań Kultury Komunizmu,

9)      Uczestnictwo w międzynarodowej, interdyscyplinarnej konferencji: Kultura, identitet, društvo – europski realiteti. Organizatorzy: Odjel za kulturologiju Sveučilišta J. J. Strossmayera u Osijeku oraz Institut društvenih znanosti Ivo Pilar u Zagrebu, Osijek 20-21 marca 2013r., z referatem: Lik u zrcalu – pitanja hibridnog identiteta u novijoj hrvatskoj književnosti.

10)  Udział w Dniach Kultury Chorwackiej, zorganizowanych przez IFS UAM, w dniach: 11-15 marca 2013.

11)  Uczestnictwo w międzynarodowej konferencji Sarajevski Filološki Susreti II, temat konferencji: Bosna, Evropa i Orijent u književnosti i kulturi organizator: Bosansko Filološko Društvo, Sarajevo 13-14. 12. 2012, z referatem: Izmeᵭu Bosne, Dalmacije i Zagreba – Jergovićevih junaka „život u kolodvorskoj čekaonici”.

12)  Udział w IV Symposium Opoliensis: Granice w literaturze – Literatura i jej granice, Uniwersytet Opolski, IFP i KS, Opole, 20-21. 09. 2012, z referatem: Bośnia i Dalmacja jako literacka przestrzeń tożsamości hybrydycznej w utworach Miljenka Jergovicia.

13)  Uczestnictwo w X Międzynarodowej Konferencji Naukowej – Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich. Sen, Uniwersytet Wrocławski, IFS, Wrocław, 19-21 maja 2011, z referatem: „Międzyświaty”, zaułki i przestworza. Oniryczna proza Damira Miloša – Nabukodonozor i Otok snova.

14)  Współorganizowanie Międzynarodowej Konferencji Slawistycznej: Kontynuacja czy odrzucenie? Tradycje romantyczne we współczesnych literaturach słowiańskich, Poznań 30.XI – 1.XII 2010 roku.

15)  Udział gościnny w Międzynarodowej interdyscyplinarnej konferencji: Chrześcijański Wschód i Zachód: formy dialogu, wzory kultury, kody pamięci, Poznań, 21-22 października 2010 roku, organizowanej przez IFS UAM.

16)  Artykuł sprawozdawczy z Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Tabu w oku szeroko otwartym”, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, IFS, Poznań, 8-10 grudnia 2009: E. Szperlik, Oko na tabu, „Forum Akademickie” 2/2010, s.14.

17)  Uczestnictwo w Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Tabu w oku szeroko otwartym”, Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu, IFS, Poznań, 8-10 grudnia 2009, z referatem: Wstydliwe, niechciane, przemilczane. (Nie)obecność tabu w najnowszej prozie chorwackiej.

18)  Wystąpienie na międzynarodowej konferencji naukowej – Komunistyczni bohaterowie: władcy, święci, towarzysze; organizatorzy: Instytut Kultury Polskiej UW, Instytut Slawistyki Zachodniej i Południowej UW, Pracownia Badań nad Historią i Kulturą Przestrzeni Totalitarnej i Posttotalitarnej Papieskiej Akademii Teologicznej, Stowarzyszenie Katedra Kultury, Spała, 26-28 listopada 2009, z referatem: Zapomniany panteon – socrealistyczni bohaterowie jugosłowiańskiej prozy partyzanckiej.

19)  Udział w IX Międzynarodowej Konferencji Naukowej – Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich. Ciało, Uniwersytet Wrocławski, IFS, Wrocław, 19-21 listopada 2009, z referatem: „Drżąca skóra” – ciało jako medium percepcji świata w prozie Slavenki Drakulić.

20)  Wystąpienie na Zjeździe Naukowym: „Interdisciplinarnost i jedinstvo savremene nauke”, Uniwersytet we Wschodnim Sarajewie, Filozofski Fakultet Pale, 22-24 maja 2009, z referatem: Egzil kao prostor zbivanja u hrvatskoj prozi XX/XXI stoljeća.

21)  Udział gościnny w I Interdyscyplinarnej Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Bałkański folklor jako kod interkulturowy” – Obrzycko, 12-13 maja 2009.

22)  Uczestnictwo w I Symposium Opoliensis „Od banity do nomady” – Opole, 26-27 marca 2009, z referatem: Gastarbeiter, włóczęga, inteligent – postaci emigrantów w chorwackiej prozie przełomu XX i XXI wieku.

23)  Uczestnictwo w konferencji naukowej zorganizowanej przez Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Poznaniu: Oblicza komunistycznego terroru, PTPN Poznań, 6-7 listopada 2008.

24)  Udział w międzynarodowej konferencji slawistycznej: XII Kolokwium Polsko – Bułgarskie. Mapa kulturowa nowej Europy: miasta, szlaki, podróże. Poznań, 7-9 października 2008; z referatem pt: Wizerunek miasta i wsi w prozie łużyckiej.

25)  Uczestnictwo w międzynarodowej konferencji: Europejskie mniejszości etniczne. Łużyczanie jako mniejszość wzorcowa, Warszawa PAN, 15. 05. – 16. 05. 2007 z referatem pt. Łużycka powieść socrealistyczna- próba określenia modelu.

26)  Uczestnictwo w Niemiecko – Polskim Forum Studenckim: Przeciw barierom w myśleniu. „Łużyce w Słubicach”, Słubice 19-21. 05.2006;

27)  Uczestnictwo w Międzynarodowej Konferencji Młodych Badaczy: Znane i nieznane przestrzenie w języku i kulturze bułgarskiej – wczoraj i dziś, Poznań 03-04.03.2006 z referatem pt. Wokół bułgarskiego socrealizmu – na przykładzie utworów Ivana Martinova.

28)  Współorganizowanie i udział w Konferencji Naukowej Dni Kultury Chorwackiej w Poznaniu – VI Dni Ivana Slamniga, Poznań 01–04. 10. 2005 z referatem pt. Literatura fantastyczna iborgesowcy” – początek chorwackiego postmodernizmu;

29)  Uczestnictwo w konferencji naukowej „Socrealizm. Sztuka jako ideologia. Ideologia jako sztuka”, Bydgoszcz 8-9.11. 2005;

30)  Referat pt. „Specyfika socrealizmu w prozie łużyckiej i chorwackiej – podobieństwa i różnice” wygłoszony na Uniwersytecie w Lipsku 29. 06.2005;

31)  Uczestnictwo w konferencji sorabistycznej „Praga a Serbowie Łużyccy – w 140 rocznicę urodzin Adolfa Černego”, Praga 25-26. 11. 2004;

32)  Referat pt. ”Poljski nobelovci – Czesław Miłosz i Maria Skłodowska-Curie” przedstawiony gościom z Chorwacji na studenckiej konferencji Dni Chorwacji w Poznaniu, Kicin 27. 04. 2004;

33)  Współorganizacja promocji „Tygla Kultury” nr 7-9, 2003;

34)  Współpraca nad biuletynem informacyjnym KFS: Promocja Edukacyjna 2004. Informator dla kandydatów na filologię serbską, chorwacką, bułgarską oraz studia slawistyczno – polonistyczne, luty 2003.

35)  Uczestnictwo i reaktywowanie Koła Naukowego Serbistów i Kroatystów KFS w Poznaniu, 1999-2000;

 

  1.  Publikacje naukowe autorskie:

1)      Szperlik E., Opisać wojnę? Doświadczenie traumy w chorwackim dyskursie autobiograficznym i literaturze świadectwa o wojnie w byłej Jugosławii (1991 – 1995), „Miscellanea Posttotalitariana Wratislaviensia” 2013, nr 1: Między pamięcią a zapomnieniem. Trauma postkomunistyczna, red., naukowa A. Matusiak.

2)      Szperlik E., Przeszłość odkrywana zmysłami. Reminiscencje zapachów i smaków w autobiograficznej prozie obszaru postjugosłowiańskiego, [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, tom 11 Zmysły, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Slavica Wratislawiensia CLVII (Wrocław, w druku)

3)      Szperlik E., Izmeᵭu Bosne, Dalmacije i Zagreba – Jergovićevih junaka „život u kolodvorskoj čekaonici”, 10 stron (Sarajevo, w druku)

4)      Szperlik E., Bośnia i Dalmacja jako literacka przestrzeń tożsamości hybrydycznej w utworach Miljenka Jergovicia, 13 stron, „Studia Slavica” XVII/2, Opole 2013, s. 65-76, ISBN 978-83-7395-564-6

5)      Szperlik E., Wizerunek miasta i wsi w prozie łużyckiej, w: Topografia tożsamości, t. 1, pod red. B. Zielińskiego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012, s. 99-110.

6)      Szperlik E., Zapach i kolor słów, czyli o próbach intersemiotycznego przekładu i synestezji w utworach Damira Miloša Smetlar i Bijeli klaun, „Poznańskie Studia Slawistyczne” 2/2012, ISSN 2084-3011, s. 313-331.

7)      Szperlik E., Wstydliwe, niechciane, przemilczane. (Nie)obecność tabu w najnowszej prozie chorwackiej, [w:] Tabu w oku szeroko otwartym, red. nauk. N. Długosz, Poznań 2012, s. 227-234, ISBN 978-83-60517-83-3

8)      Szperlik E., „Międzyświaty”, zaułki i przestworza. Oniryczna proza Damira Miloša – Nabukodonozor i Otok snova, 11 stron [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, tom 10 Sen, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Slavica Wratislawiensia CLV, Wrocław 2012, s. 79-90, ISBN: 978-83-229-3350-3

9)      Szperlik E., Przestrzenie i granice cielesności – motywy somatyczne w prozie Slavenki Drakulić i Zorana Fericia, [w:] Progi, pasaże, granice, Wydawnictwo „Pro”, Poznań 2011, s. 261-271, ISBN 978-83-63090-00-5

10)  Szperlik E., Zapomniany panteon – socrealistyczni bohaterowie jugosłowiańskiej prozy partyzanckiej, w: Komunistyczni bohaterowie, t. 1: Tradycja, kult rytuał, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, E. Wróblewska-Trochimiuk, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Wydawnictwo LIBRON, Warszawa-Kraków 2011, s. 297-311.

11)  Szperlik E., „Drżąca skóra” – ciało jako medium percepcji świata w prozie Slavenki Drakulić, 10 stron, [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, tom 9 Ciało, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, Wrocław 2011, s. 189-198, ISBN 978-83-229-3199-8

12)  Szperlik E., Egzil kao prostor zbivanja u hrvatskoj prozi XX/XXI stoljeća, [w:] Interdisciplinarnost i jedinstvo savremene nauke, Filozofski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu, glavni urednik Miloš Kovačević, Knjiga 4/1, Pale 2010, s. 241-246, ISSN 1840-2402

13)  Szperlik E., Gastarbeiter, włóczęga, inteligent – postaci emigrantów w chorwackiej prozie przełomu XX i XXI wieku, 10 stron, [w:] Od banity do nomady, po red. J. Czaplińskiej, S. Giergiel, Opole 2010, s. 192-198, ISBN 978-80-7399-112-8;

14)  Szperlik E., Literatura fantastyczna i borgesowcy-początek chorwackiego postmodernizmu, [w:] Nasza Środkowoeuropejska Ars Combinatoria, pod. red. K. Pieniążek-Marković, G. Rema, B. Zielińskiego, Poznań 2007, s. 327-336, 9 stron.

15)  Szperlik E., Łużycka powieść socrealistyczna – próba określenia modelu, [w:] „Sor@pis”. Folia litteraria, 1. lětnik (2007), 1. čisło ISSN 1866-136X (w interneće), s. 72-82, 11 stron.

16)  Szperlik E., Antypody socrealizmu. Z problemów powojennej literatury łużyckiej i chorwackiej [w:] www.podteksty.pl nr 4/2006, 11 stron.

17)  Szperlik E., Wokół bułgarskiego socrealizmu – na przykładzie utworów Ivana Martinova, [w:] Znane i nieznane przestrzenie w języku i kulturze Bułgarii. Materiały z międzynarodowej konferencji studenckiej Poznań, 3-4 marca 2007 roku, pod. red. M. Walczak-Mikołajczakowej, K. Chichikovej, Wydawnictwo Piktor, Łódź 2006, 12 stron

18)  Szperlik E., O fantastičnoj prozi Gorana Tribusona, [w:] „Književna istorija. Časopis za nauku o književnosti”, Beograd 2004, vol. 36, br. 122-123, s. 89-96, ISSN, 0350-6428, 8 stron.

19)  Szperlik E., Semantika simbola u fantastičnoj prozi Gorana Tribusona, [w:] „Književna istorija. Časopis za nauku o književnosti”, Beograd 2004, vol. 36, br. 122-123, s. 97 – 104, ISSN, 0350-6428, 8 stron.

 

  1. Tłumaczenia autorskie:

1)      Meić P., Filozofski fakultet Mostar, Romantyzm w historii literatury chorwackiej, „Poznańskie Studia Slawistyczne” nr 1/2011, ISSN 2084-3011, s. 171-186,

2)      Bartol E., Dzień za dniem, opowiadanie, www.balkanunited.wordpress.com ISSN 1689-5916, 19 października 2009, 4 strony

3)      Tribuson G., Klasztor, opowiadanie [w:] www.podteksty.pl nr 4/2006, 9 stron

4)      Bagić K., Damoklesowy miecz rzeczywistości (chorwacka short story lat dziewięćdziesiątych) [w:] Widzieć Chorwację. Panorama literatury i kultury chorwackiej 1990-2005, pod red. K. Pieniążek – Marković, G. Rema, B. Zielińskiego, tłum. E. Szperlik, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2005, s.663-685.

5)      Stahuljak V., Wspomnienia [w:] Widzieć Chorwację. Panorama literatury i kultury chorwackiej 1990-2005, pod red. K. Pieniążek – Marković, G. Rema, B. Zielińskiego, tłum. E. Szperlik, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2005, s.253-259.

 

  1. Redakcja tomów zbiorowych:
  1. Południowosłowiańskie sąsiedztwo. Slawistyka i komparatystyka dzisiaj, pod red. B. Zielińskiego, E. Szperlik, Seria Filologia Słowiańska nr 30, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2012, ss. 220.

6. Recenzje:

1. Od socjalizmu do transformacji, czyli o chorwackiej kulturze i literaturze popularnej

ostatnich pięciu dekad, Maša Kolanović, Udarnik! Buntovnik? Potrošač … Popularna kultura i hrvatski roman od socijalizma do tranzicije, Naklada Ljevak, Zagreb 2011, ss. 468, „Poznańskie Studia Slawistyczne” 2013, s. 349-354.

 

Facebook