Dr Ewa Szperlik

Zakład Literatur Południowosłowiańskich – adiunkt, p. 381

e-mail: ewaszper@amu.edu.pl

 

Zajmuje się badaniem współczesnej i najnowszej literatury obszaru byłej Jugosławii, (chorwackiej, serbskiej, bośniackiej), zgłębiając problematykę zmian zachodzących w kulturze i literaturze po roku 1945, a także po rozpadzie Jugosławii od lat 90. XX wieku. W obszarze badań slawistycznych w kręgu jej zainteresowań znajdują się także kwestie sorabistyczne. Autorka rozprawy doktorskiej Recepcja i realizacja poetyki socrealizmu w literaturze chorwackiej i łużyckiej (2008).

  1. Stypendia zagraniczne:

1)      Stypendium Zagrzebskiej Szkoły Slawistycznej, Zagrebačka slavistička škola, Sveučilišta u Zagrebu, temat: „Otpor” Dubrovnik 18-30 sierpnia 2013 roku.

2)      Stypendium Mniejszości Łużyckiej na Uniwersytecie w Lipsku, Institut für Sorabistik, rok akademicki 2004/2005;

3)      Stypendium Mniejszości Łużyckiej – kurs języka górnołużyckiego, w Bautzen, lipiec-sierpień 2004;

4)      Stypendium Ministerstwa Nauki i Technologii Republiki Chorwacji (Ministarstvo znanosti i tehnologije Republike Hrvatske), Uniwersytet w Zagrzebiu (Filozofski fakultet, odsjek za kroatistiku), w semestrze letnim 2002/2003;

5)      Stypendium w ramach programu Erasmus/Sokrates, Uniwersytet w Lipsku, Institut für Südslawistik, w semestrze zimowym 2001/2002;

  1. Wybrane publikacje:
    1. Szperlik E., Fascynujący czy przerażający świat islamu w wybranych utworach chorwackich ilirystów i późnych romantyków?, red. A. Buras-Marciniak, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2016, ISBN 978-83-8088-249-2, s. 97-111.
    2. Szperlik E., Staruszka w skąpym bikini albo „strach przed Babą Jagą” w utworze Dubravki Ugrešić: Życie jest bajką, (Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, tom 12 Starość; „Slavica Wratislaviensia” CLXIII, Wrocław 2016, ISBN: 978-83-229-3548-4, s. 789-803,
    3. Szperlik E., Wyspa, o której się nie mówi. Goli otok w sferze tabu i przemilczeń współczesnej literatury i kultury chorwackiej, w: Doświadczenie komunizmu – pamięć i język, red. P. Zemszał, R. Halili, M. Głuszkowski, Toruń 2016, ISBN: 978-83-231-3631-6, s. 149- 172.
    4. Szperlik E., Muzej, Amerika, gynaeceum ili ratište – gdje se zbivaju priče o ratu 90-ih u Jugoslaviji?, „Sarajevski filološki susreti III”, Zbornik radova (knjiga II), ur. S. Kodrić, M. Mujić, V. Preljević, Sarajevo 2016, ISSN 2233-1018, s. 320-339.
    5. Szperlik E., Gorana Tribusona (nie)sentymentalna podróż po Jugosławii lat 60. i 70. XX wieku: Rani dani, Trava i korov, w: Słowianie w podróży. Tom 2. Literatura, red. M. Guštin, N. Wyszogrodzka-Liberadzka, Gdańsk 2016, Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, ISBN: 978-83-7865-393-6, s. 145-159.
    6. Szperlik E., Nie-swój, nie-obcy. Mirko Kovač w kanonie współczesnej literatury chorwackiej? Czyli o przekraczaniu granic literatur narodowych, „Studia Slavica” XIX/2, 2015, ISSN 1803-5663, s. 179-190.
    7. Szperlik E., O prekoračivanju granica nacionalnih književnosti [u:] Transmisije kroatistike. Zbornik radova, ur. K. Pieniążek-Marković, T. Vuković, Filozofski fakultet Sveučilišta u Zagrebu, Zagreb 2015, ISBN 978-953-175-581-8, s. 189-205.
    8. Szperlik E., „Ispričaj mi svoju priču”: Književni subjekt i muke s identitetom u novijoj hrvatskoj prozi, [u:] O pričama i pričanju danas, ur. J. Marković i Lj. Marks, Institut za etnologiju i folkloristiku, Zagreb 2015, ISBN:978-953-6020-90-4, s. 381-402,
    9. Szperlik E., Przeszłość odkrywana zmysłami. Reminiscencje zapachów i smaków w autobiograficznej prozie obszaru postjugosłowiańskiego, w: Wielkie Tematy Kultury w Literaturach Słowiańskich, tom 11, Zmysły 2, red. M. Filipek. I. Gwóźdź-Szewczenko, J. Kula, A. Paszkiewicz, J. Skowron, „Slavica Wratislaviensia”, Wrocław 2015, ISSN: 0137-1150, s. 377-388.
    10. Szperlik E., Opisać wojnę? Doświadczenie traumy w chorwackim dyskursie autobiograficznym i literaturze świadectwa o wojnie w byłej Jugosławii (1991 – 1995), w: „Miscellanea Posttotalitariana Wratislaviensia”, tom 1, Między pamięcią a zapomnieniem. Trauma postkomunistyczna, pod red. A. Matusiak, Wrocław 2013, ISSN 2353-8546 (MPWr), s. 225-245.
    11. Szperlik E., Przodownicy, partyzanci i kobiety na traktorach czyli (ukryty?) erotyzm i (a)seksualność bohaterów prozy socrealistycznej, w: Zmysłowy komunizm. Somatyczne doświadczenie epoki, red. M. Bogusławska, Z. Grębecka, R. Kulmiński, Warszawa – Kraków 2014, ISBN: 9788365148070, 117-133.
    12. Szperlik E., Izmeᵭu Bosne, Dalmacije i Zagreba – Jergovićevih junaka „život u kolodvorskoj čekaonici”, „Sarajevski Filološki Susreti II”, Zbornik radova (knjiga II), Bosansko filološko društvo, Sarajevo 2014, ISSN 2233-1018, s. 248-261.
    13. Szperlik E., Bośnia i Dalmacja jako literacka przestrzeń tożsamości hybrydycznej w utworach Miljenka Jergovicia, „Studia Slavica” XVII/2, Opole 2013, ISBN 798-83-7395-564-6, s. 65-76,
    14. Szperlik E., Wizerunek miasta i wsi w prozie łużyckiej, w: Topografia tożsamości, t. 1, pod red. B. Zielińskiego, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2012, s. 99-110.
    15. Szperlik E., Zapach i kolor słów, czyli o próbach intersemiotycznego przekładu i synestezji w utworach Damira Miloša: Smetlar i Bijeli klaun, „Poznańskie Studia Slawistyczne” 2/2012, ISSN 2084-3011, s. 313-331.
    16. Szperlik E., Wstydliwe, niechciane, przemilczane. (Nie)obecność tabu w najnowszej prozie chorwackiej, [w:] Tabu w oku szeroko otwartym, red. nauk. N. Długosz, Poznań 2012, ISBN 978-83-60517-83-3, s. 227-234.
    17. Szperlik E., „Międzyświaty”, zaułki i przestworza. Oniryczna proza Damira Miloša – Nabukodonozor i Otok snova, [w:] Wielkie Tematy Kultury w Literaturach Słowiańskich, tom 10 Sen, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, „Slavica Wratislaviensia” CLV, Wrocław 2012, ISBN 978-83-229-3350-3, s. 79-90.
    18. Szperlik E., Przestrzenie i granice cielesności – motywy somatyczne w prozie Slavenki Drakulić i Zorana Fericia, [w:] Progi, pasaże, granice, Wydawnictwo „Pro”, Poznań 2011, ISBN 978-83-63090-00-5, s. 261-271.
    19. Szperlik E., Zapomniany panteon – socrealistyczni bohaterowie jugosłowiańskiej prozy partyzanckiej, w: Komunistyczni bohaterowie, t. 1: Tradycja, kult rytuał, M. Bogusławska, Z. Grębecka, E. Wróblewska-Trochimiuk, Wydział Polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego, Wydawnictwo LIBRON, Warszawa-Kraków 2011, ISBN: 9788362196289, s. 297-311.
    20. Szperlik E., „Drżąca skóra” – ciało jako medium percepcji świata w prozie Slavenki Drakulić, 10 stron, [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich, tom 9 Ciało, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, „Slavica Wratislaviensia”, Wrocław 2011, ISBN 978-83-229-3199-8, s. 189-198.
    21. Szperlik E., Egzil kao prostor zbivanja u hrvatskoj prozi XX/XXI stoljeća, [w:] Interdisciplinarnost i jedinstvo savremene nauke, Filozofski fakultet Univerziteta u Istočnom Sarajevu, gl. ur. M. Kovačević, Knjiga 4/1, Pale 2010, ISSN 1840-2402, s. 241-246.
    22. Szperlik E., Gastarbeiter, włóczęga, inteligent – postaci emigrantów w chorwackiej prozie przełomu XX i XXI wieku, [w:] Od banity do nomady, po red. J. Czaplińskiej, S. Giergiel, Opole 2010, ISBN 978-80-7399-112-8; s. 192-198.
    23. Szperlik E., Literatura fantastyczna i borgesowcy – początek chorwackiego postmodernizmu, [w:] Nasza Środkowoeuropejska Ars Combinatoria, pod. red. K. Pieniążek-Marković, G. Rema, B. Zielińskiego, Poznań 2007, s. 327-336.
    24. Szperlik E., Łużycka powieść socrealistyczna – próba określenia modelu, [w:] „Sor@pis”. Folia litteraria, 1. lětnik (2007), 1. čisło ISSN 1866-136X, s. 72-82.
    25. Szperlik E., Antypody socrealizmu. Z problemów powojennej literatury łużyckiej i chorwackiej [w:] podteksty.pl nr 4/2006
    26. Szperlik E., Wokół bułgarskiego socrealizmu – na przykładzie utworów Ivana Martinova, [w:] Znane i nieznane przestrzenie w języku i kulturze Bułgarii, red. M. Walczak-Mikołajczakowej, K. Chichikovej, Wydawnictwo Piktor, Łódź 2006.
    27. Szperlik E., O fantastičnoj prozi Gorana Tribusona, „Književna istorija. Časopis za nauku o književnosti”, Beograd 2004, vol. 36, br. 122-123, ISSN: 0350-6428, s. 89-96.
    28. Szperlik E., Semantika simbola u fantastičnoj prozi Gorana Tribusona, „Književna istorija. Časopis za nauku o književnosti”, Beograd 2004, vol. 36, br. 122-123, ISSN: 0350-6428, s. 97 – 104.

    Tłumaczenia autorskie:

    • Meić P., Filozofski fakultet Mostar, Romantyzm w historii literatury chorwackiej, „Poznańskie Studia Slawistyczne” nr 1/2011, ISSN 2084-3011, s. 171-186,
    • Bartol E., Dzień za dniem, opowiadanie, balkanunited.wordpress.com ISSN 1689-5916, 19 października 2009.
    • Tribuson G., Klasztor, opowiadanie [w:] podteksty.pl nr 4/2006.
    • Bagić K., Damoklesowy miecz rzeczywistości (chorwacka short story lat dziewięćdziesiątych) [w:] Widzieć Chorwację. Panorama literatury i kultury chorwackiej 1990-2005, pod red. K. Pieniążek – Marković, G. Rema, B. Zielińskiego, tłum. E. Szperlik, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2005, s. 663-685.
    • Stahuljak V., Wspomnienia [w:] Widzieć Chorwację. Panorama literatury i kultury chorwackiej 1990-2005, pod red. K. Pieniążek – Marković, G. Rema, B. Zielińskiego, tłum. E. Szperlik, Wydawnictwo Naukowe UAM, Poznań 2005, s. 253-259.

    Redakcja tomów zbiorowych:

    Południowosłowiańskie sąsiedztwo. Slawistyka i komparatystyka dzisiaj, pod red. B. Zielińskiego, E. Szperlik, Seria Filologia Słowiańska nr 30, Wydawnictwo Naukowe UAM, 2012, ss. 220.

    Recenzja: Od socjalizmu do transformacji, czyli o chorwackiej kulturze i literaturze popularnej ostatnich pięciu dekad, Maša Kolanović, Udarnik! Buntovnik? Potrošač … Popularna kultura i hrvatski roman od socijalizma do tranzicije, Naklada Ljevak, Zagreb 2011, ss. 468, „Poznańskie Studia Slawistyczne” 2013, s. 349-354.

 

Facebook