Działalność naukowa

Główne kierunki badań naukowych w Instytucie Filologii Słowiańskiej UAM:

* literaturoznawstwo zachodnio- i południowosłowiańskie w ujęciu typologicznym i konfrontatywnym na tle ogólnosłowiańskim, środkowoeuropejskim i bałkańskim

* studia geokulturowe koncentrujące się na przemianach społeczno-historyczno-politycznych Bałkanów

* genderowe i transkulturowe badania bałkanistyczne

* kulturoznawstwo słowiańskie oraz badania etnokulturowe nad tożsamością Słowiańszczyzny południowej, a także nad ideami i mitologią narodową

* językoznawstwo słowiańskie

* biblistyka i paleografia słowiańska

* onomastyka słowiańska

* ikonosfera Słowiańszczyny Południowej i Zachodniej

Literaturoznawstwo zachodnio- i południowosłowiańskie w ujęciu typologicznym i konfrontatywnym koncentruje się na badaniach bułgarskiej, czeskiej, chorwackiej i serbskiej poezji i prozy (periodyzacja XX-wiecznych nurtów artystycznych i estetycznych w literaturze bułgarskiej, typologia bułgarskiego modernizmu i symbolizmu i ich postsymbolistyczne przekształcenia; awangardowe nurty literatury chorwackiej, serbskiej i czeskiej XX wieku, serbska i chorwacka powieść historyczna oraz problemy związków literatury i etnosu).

Kulturoznawstwo słowiańskie oraz badania etnokulturowe nad tożsamością Słowiańszczyny południowej doprowadziły do ukonstytuowania się w Poznaniu centrum badań slawistycznych postrzegających w niekonfrontacyjnej perspektywie dwie Slavie, które z jednej strony rozdziela linia graniczna na część prawosławną i łacińską, a z drugiej – limes dzielący całą Europę na Wschód i Zachód. Kilka zorganizowanych konferencji i tomów pokonferencyjnych stanowią o dorobku i szczególnym wizerunku poznańskiej slawistyki na tym polu badawczym.

Językoznawstwo słowiańskie – gramatyka porównawcza języków słowiańskich, zwłaszcza w zakresie leksykografii i leksykologii; historia idei wspólnego języka słowiańskiego; historia slawistyki; sorabistyka; rola kontaktów językowych w powstaniu i rozwoju języków słowiańskich; onomastyka słowiańska.

Biblistyka, paleografia słowiańska, paleoslawistyka – rozwój pisma i piśmiennictwa cerkiewnosłowiańskiego, modele kultur obszaru Slaviae Orthodoxae; pozycja i rola Biblii w kulturze (kulturach słowiańskich), tekst biblijny jako wzorzec dla piśmiennictwa starosłowiańskiego; analiza i interpretacja tekstu biblijnego w kontekście adaptacji wielkich idei w kulturach (literaturach) słowiańskich.

 

Projekty badawcze

Oprócz okazjonalnych konferencji naukowych, Instytut Filologii Słowiańskiej jest organizatorem kolokwiów slawistycznych polsko-bułgarskich (co dwa lata na przemian z Uniwersytetem im. Paisija Chilendarskiego w Płowdiwie) oraz konferencji Język, literatura i kultura Słowian dawniej i dziś (co pięć lat). Ponadto, pracownicy Instytutu są autorami i realizatorami programu badawczego Słowiański Piemont oraz inicjatorami, wespół z Instytutem Historii UAM oraz Collegium Europaeum Gnesnense UAM, interdyscyplinarnego programu Słowiański Świat. Uczestniczymy także w innych międzynarodowych programach badawczych, których organizatorem są instytucje zagraniczne, jak: międzynarodowy projekt chorwacko-polski pt. Josip Juraj Strossmayer, kierowany przez prof. Stanislava Marijanovicia z Uniwersytetu w Osijeku (Chorwacja) oraz projekt badawczy pt. Powieść na obszarze dawnej Jugosławii po roku 1990, kierowany przez prof. Miodraga Matickiego z Uniwersytetu w Belgradzie (Serbia), Kobiety w społecznym dyskursie Bułgarii i Polski – literatura, sztuka, media”, realizowany przez prof. Galię Simeonovą-Konach. Warto wspomnieć również o projektach:

Prof. Marzanna Kuczyńska

Patrystyka w kaznodziejstwie południowosłowiańskim

Przedmiotem badań jest wpływ polemicznej i parenetycznej homiletyki Ojców Kościoła, zwłaszcza Jana Chryzostoma, na twórczość południowosłowiańskich homiletów, ze szczególnym uwzględnieniem Tyrnowskiej szkoły piśmienniczej i metropolity Grzegorza Cambłaka (XIV/XVw.), autora szeregu homilii w dużej części inspirowanych pracami patrystycznymi.

Grant Narodowego Programu Rozwoju Humanistyki Kultura pierwszej Rzeczpospolitej w dialogu z Europą. Hermeneutyka wartości , Nr 1 1H 12 02 5081, realizowany w Uniwersytecie Warszawskim, lata 2013-2017, kierownik zespołu (tom XI serii).

Prof. Mieczysław Balowski Udział w roku 2015 w grancie Stopami Poláků (Śladami Polaków), prowadzonym przez Uniwersytet Ostrawski i Akademię Jana Długosza w Częstochowie; badania od roku 2015.

Kierowanie projektem naukowym: Chaos i ład w języku i literaturze czeskiej (lata 2015–2016).

Prof. Izabela Lis-Wielgosz Udział w grancie finansowanym przez NCN pt. Recepcja piśmiennictwa oraz literatury ludowej kręgu Slaviae Orthodoxae w Polsce – historia i bibliografia twórczości przekładowej (program Sonata Bis 1, panel HS 2012; DEC-2012/05/E/HS2/03827). Założeniem projektu jest analiza i opis historii recepcji piśmiennictwa cerkiewnosłowiańskiego oraz literatury ludowej południowosłowiańskiej w Polsce na podstawie materiału przekładowego, tj. przekładów tekstów z okresu średniowiecza – staroserbskich, starobułgarskich, staroruskich i dzieł powstałych na terenach dawnej Rzeczpospolitej.

2001-2003 – Grant KBN, projekt badawczy promotorski:  Święci w kulturze duchowej i ideologii Słowian prawosławnych; Wykonawca.

Od 2013 roku – udział w grancie finansowanym przez NCN pt. Recepcja piśmiennictwa oraz literatury ludowej kręgu Slaviae Orthodoxae w Polsce – historia i bibliografia twórczości przekładowej (program Sonata Bis 1, panel HS 2012; DEC-2012/05/E/HS2/03827). Założeniem projektu jest analiza i opis historii recepcji piśmiennictwa cerkiewnosłowiańskiego oraz literatury ludowej południowosłowiańskiej w Polsce na podstawie materiału przekładowego, tj. przekładów tekstów z okresu średniowiecza – staroserbskich, starobułgarskich, staroruskich i dzieł powstałych na terenach dawnej Rzeczpospolitej.

 

Prof. Magdalena Koch 2016 – Grant UAM z funduszu dla młodych naukowców (dofinansowanie jednej publikacji)

Grant zakończony w 2015 roku (na Uniwersytecie Wrocławskim) projekt indywidualny w ramach NCN: Serbski esej feministyczny XIX-XX wieku (N N103 060838 Nr umowy: 0608/B/H03/2010/38)

Grant rozpoczęty na WFPiK UAM od 1.11.2015 do 31.10.2018 – projekt Narodowego Centrum Nauki   FUGA-4 (opiekunka naukowa stażu podoktorskiego: Pamięć (o) PRZEMOCY. Kulturowa historia kobiet w serbskim i chorwackim dyskursie historycznym i literackim w XX wieku, Numer projektu: UMO-2015/1 6/S/HS20009 – wykonawca: dr Katarzyna Taczyńska, opiekun: prof. UAM, dr hab. Magdalena Koch)

Międzynarodowy projekt: Књиженствотеорија и историја женске књижевности на српском језику до 1915. године, realizowany na Uniwersytecie Belgradzkim (Serbia), nr projektu: 178029

2015 – Stypendium w ramach programu UAM. Unikatowy Absolwent – Możliwości. Wzrost potencjału dydaktycznego Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza poprzez proinnowacyjne kształcenie w języku angielskim, interdyscyplinarność, e-learnig, inwestycje w kadry. Wizyta studyjna w School of Non-common Languages w Pekinie (Beijing International Studies University).

od 2015 – Staż podoktorski w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki (Fuga 4, nr 2015/16/S/HS2/00092, zakończenie grantu 2018 r.). Temat: Pamięć (o) przemocy. Kulturowa historia kobiet w serbskim i chorwackim dyskursie historycznym i literackim w XX wieku

2015 – Wyróżnienie w III edycji Konkursu im. Inki Brodzkiej-Wald na najlepszą pracę doktorską dotyczącą współczesności z dziedziny humanistyki obronioną w 2014 r.

od 2012 – Wykonawczyni w grancie Narodowego Centrum Nauki pt. Pracownia Badań nad Pamięcią Zbiorową w Postkomunistycznej Europie (kierownik dr Rigels Halili, Sonata 2, nr 2011/03/D/HS2/06170

Dr Joanna Rękas NPRH 11H 12 0216 81, Historia i kultura dawnych Słowian, Grant NCN: Wspieranie długofalowych prac dokumentacyjnych, edytorskich i badawczych o fundamentalnym znaczeniu dla dziedzictwa i kultury narodowej (kultury w Polsce), realizowane w formie projektów, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, 12.2012–12.2016. Wykonawca.

NCN 2011/01/D/HS3/03583, Macedońskie Porecze w 80 lat po badaniach Józefa Obrębskiego. Antropologiczne studium ciągłości i zmiany, Grant NCN, Narodowy Program Rozwoju Humanistyki, 01.12.2011–31.03.2015. Pracownik pomocniczy.

ON 178011, Српско усмено стваралаштво у интеркултурном коду, Grant MONiRTRS, Министарство просвете, науке и технолошког развоја Републике Србије (Ministerstwo Oświaty, Nauki i Rozwoju Technologicznego Republiki Serbii). Wykonawca.

02-91/1, Лазарица во Струшко Поле, Проекти од национален интерес во културата на музејската дејност за 2013 од Министеррството за култура на Република Македонија, Министерството за култура на Република Македонија (Ministerstwo Kultury Republiki Macedonii). Wykonawca.

28-5535/1, Водици во село Битуше, Проекти од национален интерес во културата на музејската дејност за 2012 од Министеррството за култура на Република Македонија, Министерството за култура на Република Македонија (Ministerstwo Kultury Republiki Macedonii), 03.2012–12.2013. Wykonawca.

149054, Образовање и усавршавање наставника у складу са европском оријентацијом, Министарство за науку Републике Србије (Ministerstwo Oświaty Republiki Serbii). Wykonawca.

1H01C 058 29 Serbski tradycyjny obrzęd narodzin, Grant KBN, projekt badawczy promotorski, 31.10.2005–30.10.2007. Wykonawca.

3–9 grudnia 2012 r. – Teaching staff mobility at Humboldt Univesität Berlin, program: LLPErasmus Programme, wykonawca

Realizowane tematy (wykłady dla studentów slawistyki berlińskiej):

1. From Typology to Identity and Language on example of Goran language (English)
2. On the Bulgarian linguistic picture of Europe and European in the context of questionnaire data (Bulgarian)

Metody analizy językowego obrazu świata (JOS) w kontekście badań porównawczych. Numer projektu 0132/NPRH2/H12/81/2012, źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, na lata 2012-2015           

Funkcja: uczestnik projektu odpowiedzialny za zrekonstruowanie bułgarskiego językowego obrazu EUROPY w oparciu o dane S-A-T  

Najnowsze złożenia bezafiksalne w języku polskim i bułgarskim. Numer projektu: 2013/11/B/HS2/02867, funkcja: kierownik projektu, źródło finansowania: NCN, OPUS 6, data rozpoczęcia: 01.08.2014, data zakończenia: 31.07.2016.

Dr Anna Maria Skibska Udział w 2015 roku w międzynarodowym grancie poświęconym reprezentacji oraz recepcji Holokaustu w Europie Środkowej, kierowanym przez prof. Reinharda Iblera oraz dr Agatę Firlej: Giessen – czerwiec 2015; esej Towards the Unavidable Silence: On the Shoah Context in Andrzej Sosnowski’s Poetry, Poznań – grudzień 2015; esej Noc Walpurgi (The Walpurgis Night): A New Variation on the Theme of the Holocaust. Several Suggestions as for the Future Reception of the Film.
Dr Agata Firlej The Holocaust in the Literatures and Cultures of Central Europe. Numer projektu: 9007/R14/R15, funkcja habilitanta: koordynator zespołu projektowego/kierownik grantu. Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy. Polsko-czeski konkurs na wymianę osobową na lata 2014-2015.

Projekt wspólny z UK w Pradze. Data rozpoczęcia: 2013-02-20, Data zakończenia: 2014-12-20.

Holocaustliteratur und gattungstypologischer Sicht. Numer projektu: 57147213, funkcja habilitanta: kierownik projektu ze strony polskiej. Projekt wspólny z Justus-Liebig Universität w Giessen. Źródło finansowania: MNiSW + DAAD , Program Wykonawczy MNiSW i DAAD na lata 2015/2016.

Visegrad Literary Residency Program 2015, numer aplikacji: 451500065, Arts Institute in Prague. Wniosek indywidualny, wynik: pierwsza pozycja na liście rezerwowej.

Visegrad Small Grant Fund, category: Education 2014-2015, aplikacja nr 11440261. Funkcja habilitanta: wnioskodawca, koordynator prac zespołów. Powołane zespoły: UAM Poznań, UK Praga, SAV Bratysława, Eötvös Loránd University of Sciences Budapest. Złożony wniosek nie został zakwalifikowany do udzielenia grantu.

Dr Urszula Kowalska Udział w projekcie międzynarodowym The Holocaust in the Literatures and Cultures of Central Europe, Numer projektu: 9007/R14/R15, źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Ministerstvo školství, mládeže a tělovýchovy, Polsko-czeski konkurs na wymianę osobową na lata 2014-2015. Funkcja: członek zespołu projektowego/wykonawca.

Program wykonawczy MNiSW i DAAD na lata 2015/2016. Tytuł projektu: „Holocaustliteratur und gattungstypologischer Sicht”, zgłoszenie nr 57147213. Koordynatorzy: Reinhard Ibler (D), Agata Firlej (PL). Funkcja: członek zespołu projektowego/wykonawca.

Uczestnictwo w projekcie: „Brána jazyků otevřená III. – Brama języków otwarta III.”, Brno, Czechy, 09–13.11.2015, Knihovna Jiřího Mahena v Brně, Źródło finansowania: Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Czeskiej. W ramach projektu odbył się m.in. wykład otwarty (dla studentów polonistyki i slawistyki) poświęcony polskim publicystom, którzy zakochali się w Czechach i w Czeskiej Republice oraz tłumaczenie warsztatów dla dzieci z Iwoną Chmielewską 2015.

 

Udział w intensywnym, dwutygodniowym szkoleniu w języku angielskim regular soft-skills, z umiejętności miękkich i przedsiębiorczości (Lund, Szwecja, 20.09–03.10.2015, Lunds Universitet). Źródło finansowania: Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, Projekt Systemowy „Wsparcie systemu zarządzania badaniami naukowymi i ich wynikami” nr POIG.01.01.03-00-001/08. Szkolenie organizowane w ramach programu TransFormation.doc miało na celu wzmocnienie kompetencji z zakresu przedsiębiorczości i umiejętności miękkich, niezbędnych do współpracy z gospodarką. Było realizowane w ramach projektu Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego pt. „Wsparcie systemu zarządzania badaniami naukowymi i ich wynikami” (projekt dofinansowany z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach poddziałania 1.1.3. Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka [POIG]) 2015.itp.)

Dr Wojciech Jóźwiak Udział w międzynarodowym projekcie naukowym Instytutu Historii BAN w Sofii – Модерните нации и ролята на елитите за тяхното формиране и развитие. Projekt rozpoczął się w lipcu 2015 i potrwa do października 2016, bierze w nim udział 35 badaczy z Europy. Efekty zostaną opublikowane.
Dr Emilian Prałat Stypendium Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego dla wybitnego młodego naukowca, 2014-2016

Grant NCN DEC-2012/07/E/HS2/00665 Wiersz litanijny w kulturze regionów Europy, wykonanie 5 zadań badawczych (2014-2015)

Grant NCN UMO-2012/05/N/HS2/02784 Mecenat artystyczny rodu Chłapowskich (2013-2015)

Grant promotorski NN 103 449540 Slavia Graeco-Romana. Na pograniczu tekstu i obrazu – o iluminacjach rękopisów staropołudniowosłowiańskich (XIV-XV w.), (2011-2013)

Stypendium Konferencyjne Towarzystwa Naukowego Warszawskiego – III edycja 2011

2016 rok grant UAM z funduszu dla młodych naukowców – dofinansowanie publikacji książki Miejsca i Sztuka. Rąbiń

2016 rok grant UAM z funduszu dla młodych naukowców – dofinansowanie publikacji książki Miejsca i Sztuka. Racot

2015 rok grant UAM z funduszu dla młodych naukowców – dofinansowanie publikacji książki Slavia Graeco-Romana

Dr Adriana Kovacheva 2016 rok grant UAM z funduszu dla młodych naukowców – dofinansowanie publikacji książki: Poetki i tłumaczki. Nowe paradygmaty przekładowe (w druku, ukaże się w 2016)
Dr Agata Jawoszek Bośniacka diaspora – modele narodowej i kulturowej autoidentyfikacji, Numer projektu: 2013/08/S/H/HS2/00449, Funkcja: kierownik projektu, Żródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki, Fuga 2, Data rozpoczęcia: 2013-08-01, Data zakończenia: 2016-08-30.

 

Idee wędrowne na słowiańskich Bałkanach, Numer projektu: 2014/13/B/HS2/01057, Funkcja: wykonawca, Żródło finansowania: Narodowe Centrum Nauki, OPUS NCN, Data rozpoczęcia: V.2015, Data zakończenia: V.2018

nagrody:

 

Złoty Maius 2014/2015 i 2013/2014

Dr Katarzyna Taczyńska

2015 rok staż podoktorski w Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza w ramach grantu Narodowego Centrum Nauki (Fuga 4, nr 2015/16/S/HS2/00092, zakończenie grantu 2018 r.). Temat: Pamięć (o) przemocy. Kulturowa historia kobiet w serbskim i chorwackim dyskursie historycznym i literackim w XX wieku (opiekunka stażu – dr hab. Magdalena Koch, prof. UAM)

2016 rok grant UAM z funduszu dla młodych naukowców – dofinansowanie publikacji książki Dowcip trwający dwa i pół roku. Obraz Nagiej Wyspy w serbskim dyskursie literackim i historycznym końca XX i początku XXI wieku. (w druku, ukaże się w 2016)

Współpraca

Istotne znaczenie dla funkcjonowania Instytutu Filologii Słowiańskiej UAM ma współpraca z Uniwersytetem w Płowdiwie (Bułgaria), Uniwersytetem w Sofii (Bułgaria), Uniwersytetem w Warnie (Bułgaria), Uniwersytetem w Nowym Sadzie (Serbia), Uniwersytetem w Belgradzie (Serbia), Uniwersytetem w Zagrzebiu (Chorwacja), Uniwersytetem w Osijeku (Chorwacja), Uniwersytetem w Skopje (Macedonia), Instytutem Kultury Starosłowiańskiej w Prilepie (Maceodnia) oraz Uniwersytetem w Brnie (Czechy). Współpraca ta jest realizowana na podstawie umów międzynarodowych Rzeczypospolitej Polskiej z Serbią i Czarnogórą, Republiką Bułgarii, Republiką Chorwacji, Republiką Macedonii oraz Republiką Czeską.

Instytut współpracuje również z wieloma innymi zagranicznymi slawistycznymi ośrodkami akademickimi na podstawie zainicjowanych i realizowanych w Instytucie programów badawczych, np. Słowiański Piemont oraz badań z zakresu lingwistyki komputerowej w systemie Minimal Information Grammar.

W wyniku współpracy międzynarodowej Instytut zatrudnia lektorów języka bułgarskiego, serbskiego, chorwackiego, macedońskiego oraz czeskiego delegowanych z Bułgarii, Serbii i Czarnogóry, Chorwacji, Macedonii i Czech.

Podpisane umowy międzynarodowe stwarzają ramy dla współpracy studenckiej. Do Płowdiwu, Nowego Sadu, Belgradu, Zagrzebia, Osijeku kierowane są grupy studentów w celu odbycia staży specjalizacyjnych trwających od jednego miesiąca do jednego semestru. Również dzięki tym porozumieniom pracownicy Instytutu wyjeżdżają na lektoraty do zagranicznych ośrodków akademickich. Co raz bardziej rozwija się także współpraca z Petersburgiem. W ramach kooperacji z Urzędem Miasta Poznania w ramach programu „Akademicki Poznań” Instytut odwiedzają wybitni badacze, prozaicy, poeci i eseiści z krajów słowiańskich.

 

 

Facebook